MÓN NỢ CON ĐƯỜNG- Tạp văn

Tạp văn- In trongTuoi trẻ ct (30/1/2011)

                                           NỢ CON ĐƯỜNG ĐẤT ĐỎ

        Đường vào làng Đá Vách quê tôi tính từ quốc lộ 2 chỉ chừng 300m. Con đường đất sỏi rộng đủ cho xe vận tải 10 tấn chạy thoải mái men theo chân núi Voi (con voi quay đầu ngược trong truyền thuyết từng bị công chúa Bầu con vua Hùng chém cổ) ngoằn ngoèo qua một rặng tre xum xuê tới đồi bạch đàn liễu băng qua một cánh đồng tất cả dài đúng 1200m.

      Mỗi khi về thăm làng tôi đều gặp cô Nhung người dạy vỡ lòng cho bọn trẻ làng chúng tôi từ mấy chục năm trước. Hồi còn ở lính tôi về đến ngõ là thấy cô Nhung tay xách chiếc túi vải tất tả đi chợ hoặc ra cửa hàng mua bán xã. “Giời ạ! Thằng béo về thăm nhà đấy à. Ừ Tết nhất đến nơi rồi về ăn Tết cho vui con ạ. Sao đi bộ đội mà mày vẫn trắng nhễ trắng nhại ra thế?”. Tôi lễ phép chào cô dừng lại mấy phút để nghe chuyện vãn trong làng. Cô Nhung thì thào: “Ông Chung chủ nhiệm Hợp tác xã bị kỷ luật mất chức rồi. Tham ô hai nghìn viên ngói của đơn vị bộ đội tặng cho hợp tác. Ông cụ nhà mày vừa mua được chiếc đài Orionton đấy. Nhà ba chiếc xe đạp giàu nhất làng. Toàn là tiền chăn nuôi lợn. Chịu ông già Khốt ta bít”.

       Ba chục năm sau tôi xa xứ lang bạt hết miền Tây đến miền Đông Nam bộ. Mỗi lần về quê vẫn gặp bà cụ Nhung. Cô Nhung ngày xưa giờ đã già tóc bạc hoa râm người gầy còm đi khá nhiều. Bây giờ bà Nhung không mang túi xách mà quẩy một gánh tòng teng trên vai. Đôi thúng chứa lặt vặt các thứ rau quả trong vườn. Mấy quả mít dứa chín vàng. Dăm cái măng mai mập mạp. Vài mớ rau muống cân trà mạn mới sao. Bà có tiền cho vay lãi nhưng vẫn nhặt nhạnh hoa lợi trong vườn đem ra chợ bán. Nhìn thấy tôi bà vội đặt gánh xuống vồn vã như gặp người thân. “Ối giời ơi! Thằng bố thẽm mới về thăm nhà? Gớm! Bây giờ phát tướng ra bụng như cái dó mẹ khiếp quá. Thế có mang về cho mẹ con nó nhiều tiền không?” Tôi không phiền mà rất vui vì bà cụ gọi tôi là “thằng bố thẽm” dù tôi đã ngoài năm mươi. Tục làng tôi ai sinh con gái đầu lòng thì được gọi là anh thẽm chị thẽm. Sinh con trai đầu lòng thì được gọi là “anh cu chị cu”. Tôi sung sướng vì mình vẫn còn trẻ ranh dưới con mắt người làng. Ra ngoài xã hội lúc thì được vinh danh “nhà nọ nhà kia”. Vào hội nghị được thưa gửi là ông là đồng chí. Tiếp xúc với người nước ngoài còn được họ gọi là ngài là quý ông. Về đến quê mình lại trở thành “thằng bố thẽm” thân thiết gần gụi. Tết năm ngoái tôi về quê mà không gặp bà Nhung tưởng bà cụ thế nào lòng đã lo lo. Hỏi vợ tôi cô ấy bảo: “Bà Nhung vẫn suốt ngày gồng gánh thiên lôi vật cũng không chết đâu”. Là mấy bà nhà quê quen miệng tếu táo thế chứ con ngươì ta tuổi càng cao sức càng yếu biết mưa nắng thế nào. Buổi trưa tôi đang quét cổng thì may quá gặp bà Nhung quảy gánh về. “Thế nào bố thẽm. Có quà gì cho bà không? Vẫn khỏe phây phây ra nhỉ”. Bà đặt phịch đôi quang gánh xuống. Mấy món rau quả chắc đã bán hết giờ trong thúng đen sì những cục phân trâu phân bò lổn nhổn. Bà cưới hở hai chiếc răng móm. “Trâu bò nó phòng ra đường tao tiếc quá nhặt về bón cho mấy gốc bí”. Tôi chạy vội vào nhà lấy ra gói kẹo mè xửng Huế biếu bà. “Tao răng lợi thế này ăn vào cho nó nhổ nốt hàm trên à. Thôi cho bà xin. Tý nữa qua lớp mẫu giáo tao cho bọn trẻ”. Bà lắc đầu ca cẩm. “Có cái đường làng đổ bê tông được hơn trăm mét là bỏ. Dân làng họ bảo con mẹ trưởng khu ăn bớt tiền công nên không đóng góp nữa. Thằng anh họ mày lúc làm chủ tịch xã bà con bảo nó cố kéo con đường về cho làng được nhớ nó cứ nguầy nguậy là sợ “mang tiếng tham nhũng”. Giờ thì nhà xây ba tầng tường bao kín mít. Chán!”. Tôi chỉ cười buồn. Chuyện này bà Nhung nói chẳng ngoa mấy ông cán bộ có chức quyền ai cũng cửa cao nhà rộng cả. Ông anh bên ngoại tôi có vợ làm Giám đốc Công ty Thủy lợi còn xây mấy cái nhà tậu cả ô tô con đi làm cơ mà. Dân làng biết cả nhưng họ cũng chỉ bàn tán sau lưng. Tôi càng hiểu biết hơn nhưng tự nghĩ nếu mình không làm văn chương mà làm lãnh đạo thì chắc cũng không thể ra ngoài vòng xoáy cơ chế. “Năm nay bố mày vẫn mổ lợn chứ?”. Bà Nhung hỏi tôi. “Vâng! Năm nào con chẳng mổ lợn ăn Tết. Giờ pháo cấm rồi có tiếng lợn kêu nó mới ra vẻ Tết”. “Nhà đông người thế cũng vui. Chỉ bà là buồn thôi. Ba thằng con trai thì hai thằng cũng bạt xứ như mày nhưng Tết nhất chẳng đứa nào cho vợ con về. Tết sang năm bà khao thọ 70 nhớ về với bà nhé”.

     Năm nay vì việc đột xuất tôi không về quê ăn Tết. Việc “trọng đại” này dù đã được thông báo cho người thân từ mấy tháng trước vậy mà tôi và cô con gái út vẫn thấy hụt hẫng chông chênh. Tôi nợ bà cụ Nhung một món quà mừng xuân mừng thọ. Tôi nợ con đường đất quê một bước chân hòi hương. Con đường dù 40 năm không thay đổi mà mùa xuân nào cũng ngong ngóng những đứa con xa chưa về.

Chúc Tết nhà quê

phuongquy

cám ơn

cám ơn anh Nguyễn Đức Thiện.
Mấy hôm nữa em lên chơi thăm anh

Nguyễn Đức Thiện

Sáng thấy tên mình trên bản thống kê nhân vật muốn nói đôi lời chia vui vì công sức lao động của PPQ. Nhưng mạng tậm tịt không cho. Bây giờ nói lời cảm ơn chắc cũng không muộn phải không? Năm mới chúc khỏe và viết khỏe